کنترل کیفیت داخلی در آزمایشگاه

منظور از فرایند کنترل کیفیت داخلی در آزمایشگاه ها، پایش و ارزیابی پیوسته روش های تحلیل و رویه های اجرایی آزمایشگاه است. این کار باید با به طور پیوسته با رویکردی انتقادی و با هدف اصلاح و بهبود انجام شود. آنچه که در کنترل کیفیت داخلی آزمایشگاه مورد پایش و ارزیابی قرار می‌گیرد، شامل مراحل مختلف فعالیت ها از زمان دریافت نمونه تا صدور نتیجه آزمون و سپس رسیدگی به شکایات احتمالی مشتریان است. این کتاب مهم‌ترین مباحث مربوط به کنترل کیفیت در آزمایشگاه را به زبان ساده و با بهره‌گیری از تجارب مولفان در پژوهشگاه استاندارد و مجموعه‌های آزمایشگاهی سازمان ملی استاندارد بیان کرده است. جامعه هدف کتاب شامل کارشناسان کنترل کیفی در واحدهای تولیدی، متخصصان آزمون و کالیبراسیون در مجموعه‌های آزمایشگاهی و ارزیابان و مشاوران تضمین کیفیت هستند.

فصل نخست کتاب به مرور تعاریف و اصطلاحات پرداخته است. فصل دوم روش‌های اصولی کنترل کیفیت داخلی در آزمایشگاه را با ذکر مثال‌های متعدد تشریح کرده است. فصل سوم به موضوع آزمون مهارت می‌پردازد که هر چند مستقیماً به کنترل کیفیت داخلی مربوط نمی‌شود، اما در بسیاری از موارد لازم است کارشناسان کنترل کیفی از آن به عنوان یک ابزار برای تضمین کیفیت، صحه‌گذاری و واسنجی مجدد فعالیت‌های خود استفاده کنند. انجام فعالیت‌های معرفی شده در فصل دوم و سوم مستلزم استفاده از تحلیل‌های آماری و عددی است. این ابزارها در فصل چهارم به تفصیل معرفی شده‌اند. بیان مطالب به ترتیب مندرج در کتاب، به خواننده کمک می‌کند تا ابتدا اصول و فرایندهای کلی کنترل کیفیت در آزمایشگاه و چرایی آنها را درک نموده و سپس به روش‌های عددی و آماری لازم تسلط یابد. 

جامعه هدف کتاب شامل کارشناسان کنترل کیفی در کارخانجات و واحدهای تولیدی، کارشناسان آزمون شاغل در آزمایشگاه‌های آزمون، کالیبراسیون و تشخیص طبی، مشاوران و ارزیابان آزمایشگاه بر اساس الزامات استاندارد ISO 17025 و دانشجویان درس کنترل کیفیت آماری (به عنوان یک منبع تکمیلی) هستند. آشنایی با آمار مقدماتی برای درک مطالب کتاب لازم است. مولفان بر این عقیده هستند که متخصصان دارای تجربه آزمایشگاهی و یا آشنا با کنترل کیفیت آماری هم به جهت رویکرد کاربردی این کتاب، احتمالاً استفاده شایانی از آن خواهند برد. 

در انتها مولفان لازم می دانند تشکر و قدردانی خود را از شورای انتشارات پژوهشگاه استاندارد از بابت حمایت در چاپ این کتاب اظهار دارند.