برچسب گذاری مواد غذایی برای حفاظت از مصرف کنندگان

پیش گفتار

در دومین همایش بین­ المللی تغذیه (ICN2)که در تاریخ 28 تا 30 آبان 1393 در شهر رم ایتالیا برگزار شد، دولت­ها تصویب کردند که "توانمندسازی مصرف­ کنندگان، از طریق اطلاعات تغذیه ­ای و سلامتی ارتقا­یافته و مبتنی بر شواهد و آموزش آنها برای انتخاب آگاهانه مصرف فرآوده­ های غذایی، در راستای برنامه غذایی سالم، ضروری است" (FAO/WHO, 2014a). برچسب­گذاری در میان توصیه­ های چارچوب اجرایی ICN2 گنجانده شد (FAO/WHO, 2014b).

برچسب­گذاری تغذیه­ ای به عنوان ابزاری موثر، در بحث ایمنی غذایی، برای حفاظت از سلامت مصرف ­کننده و بهبود سلامتی تغذیه ­ای به رسمیت شناخته شده­ است. قوانین برچسب­گذاری مانع فریب و اطلاعات گمراه­ کننده می­ شود که به نوبه خود از مصرف­ کننده حفاظت می ­کند. به طور سنتی، برچسب­ های مواد غذایی اطلاعاتی را درباره ماهیت و محتوای فرآورده و همچنین اطلاعاتی درباره چگونگی جابجایی و آماده­ سازی ایمن فرآورده­ های غذایی انتقال می­ دهد. در دهه ­های اخیر، برچسب­ های مواد غذایی، به وسایل ارتباطی برای آگاه کردن مصرف ­کننده، درباره ارتباط فرآورده غذایی خاص با سلامتی، تبدیل شده ­اند.

سازمان خواربار و کشاورزی سازمان ملل متحد (FAO) این مطلب خلاصه درباره برچسب­گذاری را، به عنوان بخشی از تلاش پیوسته برای کمک به قانون­گذاران و سایر دست­اندرکاران سامانه ­های غذایی که مسئول قاعده ­مند کردن و اجرای سیاست­های برچسب­گذاری مواد غذایی هستند، منتشر نموده است. این کتاب دلایل برچسب­گذاری مواد غذایی، اصول کلی و بهترین اقداماتی که برای همه برچسب­ ها، کاربرد دارد را توضیح می­ دهد. توضیحات مختصری از درباره انواع خاص اطلاعات برچسب ارایه شده است؛ مانند فهرست ترکیبات (شامل اطلاعات مواد حساسیت­زا و افزودنی­ های مواد غذایی)، درج تاریخ، برچسب ­های تغذیه­ ای (سامانه­ های پشت و جلوی بسته) و همچنین ادعاهای سلامتی و تغذیه ­ای. ملاحظات قانونی و تجاری نیز برجسته شده است. بخش­ های زیادی از این کتاب بر پایه راهنمای ارایه شده از سوی کمیسیون کدکس مواد غذایی، روی برچسب­گذاری مواد غذایی، بویژه استاندارد عمومی کدکس، با عنوان برچسب­گذاری مواد غذایی از پیش بسته­ بندی شده (CODEX STAN 1-1985)تالیف است.

این کتاب چارچوبی، برای فهم دلایل برچسب­ های مواد غذایی و توصیه­ های کاربردی برای تدوین سیاست­های برچسب­گذاری مواد غذایی، ارایه می­ کند. اگر خواننده این کتاب از جنبه­ های اقتصادی، قانونی و فنی تدوین اطلاعات برچسبی خاص آگاه باشد، بدون شک به اطلاعات بیشتری، پیش از نوشتن سیاست ­ها، نیاز دارد. این کتاب منابعی از اطلاعات، درباره نمونه­ های واقعی فرآیندهای اجرای سیاست­ های برچسب­گذاری، به خواننده ارایه می­ کند.

FAO از نظرات خوانندگان، درباره این کتاب، استقبال می­ کند.